W sobotę 1 sierpnia 2026 roku mieszkańcy Olkusza uczcili pamięć ofiar Krwawej Środy – tragicznego wydarzenia z okresu niemieckiej okupacji, które miało miejsce dokładnie 86 lat temu. Pod płytą pamiątkową na olkuskim rynku złożono kwiaty, a w uroczystości wzięli udział burmistrz Olkusza Roman Piaśnik oraz przedstawiciele lokalnych organizacji społecznych, w tym kombatanci.
Burmistrz: Pamięć to nasz obowiązek
Podczas uroczystości Roman Piaśnik podkreślił, że Krwawa Środa to jedna z najboleśniejszych kart w historii miasta. – Co roku spotykamy się, aby oddać hołd wszystkim ofiarom niemieckiego terroru i przypominać kolejnym pokoleniom o wydarzeniach, które na zawsze odcisnęły piętno na Olkuszu. Pamięć o tamtych tragicznych chwilach jest naszym wspólnym obowiązkiem – mówił burmistrz.
Przebieg wydarzeń z 1940 roku
Krwawa Środa była kulminacją represji, które rozpoczęły się po incydencie z nocy z 15 na 16 lipca 1940 roku. W willi doktora Juliana Łapińskiego na Parczach doszło do włamania, podczas którego zginął niemiecki funkcjonariusz. W odwecie Niemcy rozstrzelali 16 lipca dwudziestu Polaków – piętnastu więźniów z Mysłowic i pięciu olkuszan, a dom lekarza został spalony.
Najtragiczniejsze chwile nadeszły jednak w nocy z 30 na 31 lipca 1940 roku. Miasto otoczyły oddziały policji, SS i żandarmerii. Od około godziny 3 nad ranem z domów wyciągano wszystkich mężczyzn w wieku od 14 do 55 lat. Spędzono ich na olkuski rynek oraz na place przy szkole powszechnej (obecnie SP nr 1), Kasie Chorych (obecnie Starostwo Powiatowe), szkole rzemieślniczej (obecnie ZS nr 1), a także na dawny Rynek Czarnogórski i plac między ulicą Żuradzką a linią kolejową. Tam byli bici, maltretowani i poniżani. Szczególnie okrutnie traktowano olkuskich Żydów.
Podczas próby ucieczki zastrzelony został pracownik magistratu Tadeusz Lupa. Ciężko pobity został również olkuski Żyd Majer, obywatel USA. Około dwunastu ciężko rannych wywieziono do więzienia w Sosnowcu, a część ofiar zmarła w kolejnych dniach w wyniku odniesionych obrażeń.
Obchody rocznicowe są wyrazem pamięci i szacunku dla wszystkich, którzy ucierpieli w tych dramatycznych wydarzeniach. To także przestroga dla przyszłych pokoleń przed okrucieństwem wojny i totalitaryzmu.
Źródło: Olkusz – Urząd Miasta i Gminy
Fot. umig.olkusz.pl
