W ostatni dzień września odbyło się kolejne zdalne spotkanie SELF-Adwokatów, zorganizowane przez środowisko osób z niepełnosprawnościami. Tym razem gospodarzami dyskusji byli uczestnicy z Bytomia, a tematem przewodnim stało się „Wspierane podejmowanie decyzji oraz ubezwłasnowolnienie”.
Ubezwłasnowolnienie – nie odebranie prawa do siebie
Podczas rozmowy uczestnicy zastanawiali się, czym właściwie jest ubezwłasnowolnienie i czy w praktyce oznacza ono całkowity zakaz decydowania o własnym życiu. Jak się okazało, odpowiedź nie jest jednoznaczna. Dyskusja nawiązała do Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, która stoi na stanowisku, że każdy człowiek – niezależnie od stopnia sprawności – zachowuje prawo do wyrażania swoich potrzeb, preferencji i zdania.
Codzienne wybory mają znaczenie
Uczestnicy podkreślali, że nawet osoba ubezwłasnowolniona nie traci prawa do decydowania o drobnych, ale istotnych sprawach: jakiej muzyki chce słuchać, co zjeść czy jaki film obejrzeć. To właśnie te codzienne wybory budują poczucie sprawczości i godności.
Wiele miejsca poświęcono także roli opiekuna prawnego. Jego zadaniem nie jest wyręczanie podopiecznego, lecz wspieranie go w załatwianiu spraw urzędowych, medycznych i życiowych – z poszanowaniem jego woli i potrzeb.
Każdy człowiek ma prawo słuchać muzyki, którą lubi, oraz decydować o podstawowych aspektach swojego życia.
Taką myśl przytoczył Szymon, jeden z uczestników spotkania, odnosząc się do fikcyjnej historii dziewczyny, której opiekun zabronił słuchania ulubionej muzyki. Jego wypowiedź stała się punktem wyjścia do szerszej refleksji nad granicami wsparcia i autonomii.
Wnioski na przyszłość
Spotkanie zakończyło się wspólnym podsumowaniem: osoba ubezwłasnowolniona ma swoje prawa, potrzeby i zdanie, które powinny być respektowane. Zgodnie z duchem Konwencji ONZ, wsparcie w podejmowaniu decyzji powinno iść w parze z poszanowaniem woli i preferencji osoby z niepełnosprawnością. To ważny głos w debacie o tym, jak w praktyce realizować ideę równości i podmiotowości.
Inicjatywy takie jak SELF-Adwokaci pokazują, że edukacja prawna i wymiana doświadczeń są kluczowe dla budowania świadomości wśród osób z niepełnosprawnościami i ich otoczenia.
Źródło: OREW Wolbrom
Fot. m.facebook.com
